Żel do mycia twarzy: jak wybrać i myć skórę

Poradnik o myciu twarzy: częstotliwość wg AAD, formy środków myjących, podwójne oczyszczanie, dobór do typu cery, substancje myjące w INCI, technika i błędy.

Opublikowano 7 min czytania

Najważniejsze

  • Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) zaleca mycie twarzy po przebudzeniu, przed snem i po poceniu się, łagodnym środkiem myjącym nakładanym opuszkami palców, bez szorowania.
  • Żel do mycia twarzy to jedna z kilku form oczyszczania. O wyborze decyduje głównie typ cery, obecność makijażu lub kosmetyku z filtrem oraz to, jak skóra reaguje na produkt, a nie sama forma (żel, pianka, mleczko).
  • Według przeglądu Mijaljicy i współpracowników z 2022 roku o łagodności środka myjącego decyduje wiele czynników (rodzaj i stężenie substancji myjących, łatwość spłukiwania, pH), a nie sam odczyn.
  • Według AAD podrażnienie skóry po produkcie jest powodem, by przestać go używać lub stosować rzadziej. Gdy objawy się utrzymują lub dotyczą skóry z chorobą (trądzik, róża, atopowe zapalenie skóry), omów pielęgnację z lekarzem dermatologiem.

Po co myć twarz i jak często

Według AAD mycie po przebudzeniu usuwa brud i bakterie, które osiadają na twarzy podczas snu, a mycie przed snem usuwa makijaż i zanieczyszczenia, takie jak smog, dym czy kurz. AAD wymienia mycie twarzy wśród zaleceń dla zdrowo wyglądającej skóry i zaleca je po przebudzeniu, przed snem i po poceniu się. W materiale o nawykach pogarszających trądzik AAD wskazuje mycie dwa razy dziennie i dodatkowo po aktywności, przy której skóra się poci, a jednocześnie ostrzega przed myciem przez cały dzień.

Miejsce oczyszczania w całej rutynie opisuje tekst o rutynie pielęgnacyjnej na dzień i na noc, a ogólne zasady pielęgnacji zebrano w opracowaniu o pielęgnacji twarzy.

Żel, pianka, olejek, mleczko, płyn micelarny - różnice

Poniższy podział ma charakter opisu redakcyjnego, a nie zestawienia z badań skuteczności. Źródła, z których korzysta ten tekst, nie porównują ze sobą tych form.

  • Żel i pianka to środki na bazie wody, spłukiwane wodą. Zwykle zawierają substancje myjące (surfaktanty), które łączą się z sebum i zanieczyszczeniami i pozwalają je zmyć. Pianka to zazwyczaj ta sama idea w lżejszej, spienionej postaci.
  • Mleczka i kremowe środki myjące mają bardziej kremową konsystencję niż żele i pianki.
  • Olejki do mycia i balsamy opierają się na tłuszczach, które rozpuszczają inne tłuszcze, w tym makijaż. AAD w poradzie dla cery tłustej odradza jednak środki myjące na bazie oleju lub alkoholu, a przy trądziku zaleca preparat do zmywania makijażu bez oleju (oil-free).
  • Płyn micelarny nakłada się zwykle na wacik lub płatek i zostawia na skórze lub spłukuje, zależnie od instrukcji producenta. Stosowanie, spłukiwanie i późniejsze mycie opisuje etykieta konkretnego produktu.

Różnice w formie nie są więc oceną jakości. Każda z nich może być łagodna albo drażniąca, zależnie od składu i od tego, jak reaguje Twoja skóra.

Podwójne oczyszczanie: kiedy ma sens

Podwójne oczyszczanie to potoczna nazwa dwuetapowego mycia wieczorem: najpierw zmycie makijażu lub kosmetyku z filtrem preparatem do demakijażu, potem mycie łagodnym środkiem. Opis ma charakter redakcyjny i nie pochodzi ze źródeł. Źródła klasy 1-3, które sprawdzono przy tym tekście, nie zawierają porównania tej metody z jednorazowym myciem, więc nie da się podać, jak bardzo skuteczniej usuwa ona zanieczyszczenia.

AAD podaje, że przed snem należy zmyć cały makijaż, także oczu, w razie potrzeby preparatem do demakijażu bez oleju, a następnie umyć twarz łagodnym środkiem myjącym i unikać szorowania nawet przy zmywaniu makijażu.

Jak dobrać środek do typu cery

Ogólny opis typów skóry znajdziesz w tekście o rodzajach cery. Poniżej wskazówki z zaleceń AAD i przeglądu Mijaljicy.

  • Cera tłusta. AAD zaleca delikatny, pieniący się środek myjący, mycie do dwóch razy dziennie i po poceniu się, wybór produktów z oznaczeniem „oil free” i „noncomedogenic” oraz unikanie środków na bazie oleju lub alkoholu. AAD zwraca uwagę, że zbyt ostre środki mogą podrażniać skórę i nasilać wydzielanie sebum. Więcej w tekście o cerze tłustej.
  • Cera trądzikowa. AAD wymienia łagodny środek myjący, niekomedogenny, nakładany opuszkami palców. Przegląd z 2022 roku wskazuje dla trądziku łagodny środek bez substancji zapachowych i drażniących, dobrze spłukujący się. Zasady omawia tekst o pielęgnacji cery trądzikowej; przy nasilonych zmianach potrzebna jest konsultacja z lekarzem.
  • Cera sucha. AAD zaleca produkty oznaczone „fragrance-free” i ostrzega, że określenie „unscented” nie wyklucza substancji maskujących zapach. Radzi też nie używać tak dużo środka, by powstawała gruba warstwa piany (ta porada pochodzi ze strony o suchej skórze ogólnie, z przykładami dotyczącymi pach i pachwin, nie z zaleceń dla twarzy). Szczegóły w tekście o cerze suchej.
  • Cera wrażliwa i skłonna do rumienia. W poradach dla osób z różą AAD zaleca łagodny środek (nie mydło), mycie dwa razy dziennie bardzo delikatnie, spłukiwanie ciepłą wodą samymi palcami i unikanie produktów z alkoholem, kamforą, substancjami zapachowymi, mentolem czy laurylosiarczanem sodu (SLS). Więcej o samej cerze w tekstach o cerze wrażliwej i cerze naczynkowej. Przy chorobie skóry dobór środka warto omówić z lekarzem.

Składniki myjące w INCI

Przegląd Mijaljicy i współpracowników (2022) opisuje trzy główne grupy substancji myjących i ich ogólną charakterystykę:

  • anionowe - autorzy opisują je jako zwykle uznawane za silnie drażniące dla skóry, ale dodatek substancji niejonowych i amfoterycznych może zmniejszać ich potencjał drażniący;
  • amfoteryczne - według autorów zwykle mniej agresywne dla skóry niż anionowe;
  • niejonowe - mają słabszą zdolność oczyszczania i słabiej się pienią, dlatego uchodzą za najłagodniejsze.

Ta ogólna charakterystyka nie pozwala ocenić pojedynczego produktu po samej nazwie jednego składnika. Autorzy podkreślają, że łagodność zależy od wielu czynników: rodzaju i stężenia surfaktantów, łatwości spłukiwania i pH, oraz że nawet łagodne syndety mogą usuwać z naskórka składniki potrzebne skórze. Wytyczne AAD dla róży wymieniają SLS wśród substancji, których osoby z tą chorobą powinny unikać. Jak czytać listę składników, opisuje tekst o odczytywaniu składu INCI.

Ten sam przegląd odróżnia mydło (odczyn zwykle w zakresie 8,5-11,0) od syndetów, czyli syntetycznych środków myjących (odczyn zwykle 5,5-7,0), i opisuje, że mydło może prowadzić do zaburzenia bariery skórnej, rozpuszczania lipidów i zmiany pH skóry. Dla skóry suchej i z egzemą autorzy zalecają łagodnie zakwaszone syndety. Warto pamiętać, że to przegląd literatury, a wszyscy trzej autorzy mają afiliację w dziale naukowym jednej firmy farmaceutycznej; w oświadczeniu o konflikcie interesów deklarują jego brak.

Technika mycia i woda

Zalecenia AAD są spójne w kilku źródłach:

  1. Zwilż twarz ciepłą wodą (AAD nie podaje temperatury w stopniach). Dla skóry suchej AAD zaleca kąpiele i prysznice w ciepłej wodzie, ograniczone do pięciu-dziesięciu minut; zalecenie dotyczy całego ciała, nie samego mycia twarzy.
  2. Nałóż łagodny środek myjący opuszkami palców, ruchem okrężnym.
  3. Nie szoruj. AAD wskazuje, że szorowanie podrażnia skórę i może pogorszyć każdy problem skórny, także trądzik. AAD dodaje, że dotyczy to też zmywania makijażu.
  4. Dokładnie spłucz. W poradach dla osób z różą AAD zaznacza, że resztki środka na skórze mogą powodować podrażnienie.
  5. Osusz skórę delikatnie, przykładając czysty ręcznik, zamiast pocierać. AAD zaznacza, że pocieranie może drażnić bardzo suchą skórę.
  6. Skórę suchą AAD radzi nawilżać od razu po osuszeniu, gdy jest jeszcze lekko wilgotna, kosmetykiem bez substancji zapachowych.

Najczęstsze błędy

  • Mycie zbyt często. AAD przy trądziku ostrzega przed myciem przez cały dzień.
  • Szorowanie i gąbki. AAD zaleca opuszki palców i odradza szorowanie. Dla róży wprost odradza myjki i gąbki.
  • Produkty wysuszające. AAD przy trądziku odradza środki ściągające, środki z alkoholem i inne wysuszające preparaty, a w poradach dla osób z różą wszelkie toniki i środki ściągające (AAD: nigdy nie używać).
  • Zbyt dużo piany. Dla skóry suchej AAD radzi użyć tyle środka, by usunąć brud i sebum, bez grubej warstwy piany.
  • Sen w makijażu. AAD zaleca zmyć makijaż przed snem, także oczu.
  • Wybór po haśle na etykiecie. „Samo hasło „dla cery tłustej” nie mówi, czy produkt jest łagodny. AAD wskazuje dla cery tłustej oznaczenia „oil free” i „noncomedogenic” oraz delikatny, pieniący się środek myjący, a przy podrażnieniu zaleca przestać używać produktu lub używać go rzadziej.

AAD przy trądziku zwraca uwagę, że wysuszona skóra jest skórą podrażnioną, a podrażnienie może nasilać trądzik. Gdy produkt podrażnia skórę, zalecane jest przerwanie jego stosowania lub stosowanie rzadziej. Przy utrzymujących się podrażnieniach, nasilonym trądziku lub podejrzeniu choroby skóry skonsultuj się z lekarzem dermatologiem.

Źródła